“Ahlâki değerlere sahip çıkmayan bir toplum çökmeye mahkumdur.” (Cafer Aksay)
Değerli Dostlar; geçen gün dostlarla sohbet ederken, “insanların ve toplumun önce ahlâka ihtiyacı olduğu konusu vurgulandı.” Bu haftaki konumuza ilham kaynağı oldu.
Ebû Hüreyre’nin rivayet ettiğine göre, Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
“Ben güzel ahlâkı tamamlamak üzere gönderildim.” (İbn Hanbel, II, 381)
Ebû Zer anlatıyor: Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- bana şöyle buyurdu:
“Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Kötülüğün peşinden hemen iyi bir şey yap ki onu yok etsin. İnsanlara da güzel ahlâka yaraşır biçimde davran!” (Tirmizî, Birr, 55)
Ebü’d-Derdâ’dan rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
“Kıyamet günü müminin mizanındaki hiçbir şey güzel ahlâktan daha ağır değildir. Doğrusu Yüce Allah, söz ve fiilleri çirkin olan kişilerden nefret eder.” (Tirmizî, Birr, 62)
Ebû Hüreyre’den rivayet edildiğine göre, Allah Resûlü -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu:
“Müminlerin iman bakımından en mükemmeli, ahlâk bakımından en güzel olanıdır.” (Ebû Dâvûd, Sünnet, 15)
Abdullah b. Büsr’den nakledildiğine göre,
Bir bedevi, “Ey Allah’ın Resûlü! En hayırlı insan kimdir?” dedi. Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: “Ömrü uzun ve ameli güzel olan kimsedir.” (Tirmizî, Zühd, 21)
Ebû Hüreyre, Allah Resûlü’nün -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle dua ettiğini söylemektedir:
“Allah’ım! Bozgunculuktan, nifaktan ve kötü ahlâktan sana sığınırım.” (Ebû Dâvûd, Tefrî‘u ebvâbi’l-vitr, 32; Nesâî, İstiâze, 21)
Ahlaki değerler, bir kişinin iyiyi ve kötüyü ayırt etme yeteneğini etkiler ve günlük hayatta doğru kararlar almasına yardımcı olur. Ahlaki değerler insanlarda kökleşmiştir; doğruyu ve yanlışı ayırt etmelerine yardımcı olur ve onları dürüst vatandaşlar olmaya yönlendirir. Bu idealler ayrıca çocukları dürüst etkileşimler ve günlük ilişkiler geliştirmeye teşvik eder.
Yetişkinler genellikle gençken kendilerine aşılanan aynı ahlaki inançları korurlar. Bir genç bu idealler tarafından yönlendirilebilir ve ne tür bir insan olmak istediğini seçmesine yardımcı olunabilir. Bir çocuk doğru ahlaki değerleri ebeveynleri, öğretmenleri, akranları ve sosyal çevresi aracılığıyla öğrenir.
Bir davranışın ahlaki olup olmayacağına ilişkin, etkilenenlerin birbirini rahatlatma, destekleme veya koruma hakkında kararlı davranışlar gelir. Bireylerin kendi faydalarına bağlı olduğunda, onların toplumun faydalarına da etki edebilmesi gerçekleştirmesi, bireylerin sosyal ve moral bağlamını artırarak toplumun kaliteliğini artırmaktadır. Bireylerin ahlak davranışlarını toplum açısında fayda hissedilen bazı noktalar:
Toplumun kalitesini artırmanın temel parçası olurlar.
Toplumun mahalli ve sosyal sorunlarını çözmeye ve çözümlemeye yardımcı olurlar.
Toplumun bir araya getirilmesi ve birbirleri tarafından desteklenmesi için olmazsa olmazlardandır.
Ahlak değerlerin toplum açısında faydası, bireylerin kendi faydalarına bağlı olarak gerçekleştiği görülmektedir. Bu durum, bireylerin toplumun kalitesini artıracak davranışlarını en iyi seçmelerini sağlar ve toplumun bir araya getirilmesini ve birbirleri tarafından desteklenmesini motive eder.
Bireyin davranışlarında ahlaki değerleri ön plana alması hem kişisel hem de toplumsal düzeyde çeşitli faydalar sağlar.
Kısacası değerli dostlar; toplumda, birlik, beraberlik, huzur, mutluluk, adalet ve gelişim için; “bize önce ahlâk lazım”